ส่งออกทุเรียนไทยไปจีนทะลุ 1 แสนล้านบาท
ปริมาณครึ่งปีเกินทั้งปี 2567 แล้ว แต่ศุลกากรจีนระบุว่าปี 2568 เวียดนามใกล้เคียงไทย และเกษตรกรรายหนึ่งระบุว่าราคาต่ำกว่าช่วงสูงสุดกิโลกรัมละกว่า 10 บาท
ครึ่งแรกปี 2569 ไทยส่งทุเรียนสดไปจีน 872,237 ตัน ใน 53,665 ตู้คอนเทนเนอร์ มูลค่า 100,080 ล้านบาท เป็นครั้งแรกที่มูลค่าครึ่งปีเกิน 1 แสนล้านบาท ตามตัวเลขที่ The Star รายงาน ยอดส่งออกหกเดือนนี้เกินตัวเลขทุเรียนปี 2567 ที่ Khaosod English อ้างไว้เมื่อมกราคม 2568 คือ 52,960 ตู้ 824,777 ตัน และ 88,806 ล้านบาท
ตัวเลขฝั่งไทย
Suriya Jungrungreangkit รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่ามูลค่าส่งออกทั้งปีคาดว่าจะถึง 1.5 แสนล้านบาท กระทรวงชี้ว่าผลมาจากมาตรการควบคุมการส่งออกที่เข้มขึ้น ได้แก่นโยบาย "4 No" (ไม่มีทุเรียนอ่อน ไม่มีหนอน ไม่สวมสิทธิ์แหล่งผลิต และไม่มีสารย้อมสี Basic Yellow 2 ซึ่งจีนตรวจหาในปัจจุบัน) การคัดกรอง 4 ชั้น ระบบตรวจสอบย้อนกลับ และใบรับรองสุขอนามัยพืชอิเล็กทรอนิกส์ ตามที่ FreshPlaza และ The Star ระบุ Rapibhat Chandarasrivongs อธิบดีกรมวิชาการเกษตร กล่าวว่ากรมกำลังปรับบทบาทเป็น "Smart Regulator" ที่ใช้วิทยาศาสตร์และการบริหารความเสี่ยง การตรวจของจีนครอบคลุมแคดเมียมด้วย
มาตรการเหล่านี้เกิดจากบทเรียนราคาแพง เดือนมกราคม 2568 หลังจีนเริ่มตรวจ Basic Yellow 2 ทุเรียนที่รับซื้อกิโลกรัมละ 230 ถึง 240 บาท ถูกขายต่อที่ 110 ถึง 120 บาทเมื่อถูกปฏิเสธ และมีตู้ถูกตีกลับมากกว่า 100 ตู้ ตามที่ Khaosod English รายงาน
ตัวเลขฝั่งจีนสูงกว่า แต่ภาพที่เห็นน่ากังวลกว่า
ข้อมูลศุลกากรจีนที่ South China Morning Post รายงานเมื่อกรกฎาคม ระบุมูลค่าทุเรียนไทยครึ่งแรกเกือบ 3.79 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ราว 81% ของการนำเข้าทุเรียนของจีน และการนำเข้ารวมเพิ่ม 47% เวียดนามอันดับ 2 ที่ 846 ล้านดอลลาร์ (18%) ส่วนตัวเลขของกระทรวงฝั่งไทยสำหรับช่วงเดียวกันอยู่ที่กว่า 3.1 พันล้านดอลลาร์เล็กน้อย สองแหล่งจึงต่างกัน รายงานนี้ใช้ตัวเลขไทยที่ต่ำกว่าสำหรับมูลค่าเป็นบาท และใช้ตัวเลขจีนสำหรับส่วนแบ่งตลาด
ตัวเลขปริมาณให้ภาพต่างจากมูลค่า แม้เป็นคนละช่วงเวลา Seoul Economic Daily อ้างศุลกากรจีนว่าตลอดปี 2568 เวียดนามส่งทุเรียนสด 941,004 ตัน (50.37%) และไทย 920,749 ตัน (49.29%) รายงานเดียวกันระบุว่าเมื่อราวสี่ปีก่อน ไทยแทบผูกขาดตลาด ก่อนที่เวียดนามจะได้รับอนุญาตให้ส่งออกไปจีนในปี 2565
SCMP รายงานว่าทุเรียนจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ล้นตลาดจนราคาลดลง เกษตรกรรายหนึ่งที่พะโต๊ะ จังหวัดชุมพร ให้ข้อมูลกับ Seoul Economic Daily ว่าราคาตอนนี้ต่ำกว่าช่วงสูงสุดระหว่างปี 2563 ถึง 2567 มากกว่ากิโลกรัมละ 10 บาท แต่รายได้เพิ่มขึ้นเพราะผลผลิตมากขึ้น รายงานเดียวกันระบุว่ามาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และกัมพูชากำลังขยายพื้นที่ปลูก และสวนของจีนเองในยูนนานและไหหลำยังเล็กแต่โตขึ้น พร้อมเตือนว่าการแห่ปลูกอาจทำให้อุปทานล้นตลาด
ข้อเสนอเก็บเงินสมทบส่งออก
เมื่อ 11 ตุลาคม SCMP รายงานว่าร่างกฎหมายของไทยจะตั้งกองทุนเพื่อการวิจัยและพัฒนาทุเรียนอย่างยั่งยืน โดยหารายได้ส่วนหนึ่งจากค่าธรรมเนียม สื่อเสนอว่าอาจเก็บอากรส่งออกสูงสุด 2 บาทต่อกิโลกรัม ซึ่ง SCMP ระบุว่ายังไม่ได้รับการยืนยัน กรมประชาสัมพันธ์ประกาศร่างนี้เมื่อเดือนก่อนหน้า นักวิเคราะห์ที่ SCMP อ้างถึงระบุว่าต้นทุนอาจถูกส่งต่อไปยังซูเปอร์มาร์เก็ตในจีน ทำให้ราคาในจีนสูงขึ้นและอาจกระทบคุณภาพ
ผลต่อเกษตรกร
สำหรับเจ้าของสวน สถิติครึ่งแรกเป็นข่าวดีเรื่องปริมาณ แต่สัญญาณด้านกำไรไม่แข็งแรงเท่า โดยราคาต่ำกว่าช่วงสูงสุดตามคำบอกเล่าของเกษตรกรรายหนึ่ง เวียดนามใกล้เคียงไทยในแง่น้ำหนัก และสินค้าต้องผ่านการตรวจ Basic Yellow 2 และแคดเมียมของจีน ไทยเพิ่มจำนวนห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรองให้ตรวจสารตกค้าง ตามที่ Seoul Economic Daily รายงาน
สิ่งที่ต้องจับตา
สิ่งที่ต้องจับตาคือร่างกฎหมายเก็บเงินสมทบ ซึ่งอัตราและวันเริ่มบังคับใช้ยังไม่ยืนยัน และยอดรวมทั้งปี 2569 เทียบกับเป้า 1.5 แสนล้านบาท ไทยยังพยายามกระจายตลาดไปอินเดีย สหภาพยุโรป และสหรัฐฯ ตามที่ Seoul Economic Daily รายงาน แม้กลิ่นแรงของผลไม้จะจำกัดโอกาสในตลาดใหม่
คำถามที่พบบ่อย
ปี 2569 ไทยส่งทุเรียนไปจีนเท่าไร
ครึ่งแรกปี 872,237 ตัน มูลค่า 100,080 ล้านบาท ตามตัวเลขฝั่งไทย
ไทยยังเป็นผู้ส่งทุเรียนหลักของจีนอยู่หรือไม่
ในแง่มูลค่าครึ่งแรกปี 2569 ใช่ ราว 81% ตามข้อมูลศุลกากรจีน แต่ในแง่น้ำหนักตลอดปี 2568 เวียดนามกับไทยใกล้เคียงกัน คือ 50.37% และ 49.29%
เงินสมทบส่งออกทุเรียนที่เสนอคืออะไร
ร่างกฎหมายจะตั้งกองทุนวิจัยทุเรียนจากค่าธรรมเนียม สื่อรายงานว่าสูงสุด 2 บาทต่อกิโลกรัม แต่อัตรายังไม่ยืนยัน
แหล่งข้อมูล
- The Star: Thai fresh durian exports to China exceed THB100bn in first half (2 ก.ค. 2569)
- FreshPlaza: Thailand's durian exports to China top US$3.1 billion in first half of 2026
- South China Morning Post: China's durian imports from Thailand and Malaysia soar as glut pressures growers (23 ก.ค. 2569)
- South China Morning Post: Could Thai durian export duty mean higher prices, higher quality in China? (11 ต.ค. 2569)
- Seoul Economic Daily: Thai farmers switch to durian as Chinese demand soars (30 ก.ย. 2569)
- Khaosod English: Thai durian prices crash after China's chemical test rules (16 ม.ค. 2568)
